Buddhism Propagation in a Multicultural Society Based on the Four Iddhipāda Principles in Sadao District, Songkhla Province

Abstract

งานวิทยานิพนธ์นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดทฤษฎีในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในสังคมพหุวัฒนธรรม 2) ศึกษาหลักอิทธิบาท 4 ในพระพุทธศาสนาเถรวาท และ 3) วิเคราะห์การใช้หลักอิทธิบาท 4 ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาในสังคมพหุวัฒนธรรมในอำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการศึกษาเอกสารและการลงพื้นที่เพื่อรวบรวมข้อมูลเชิงลึก ผลการศึกษาพบว่า การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในสังคมพหุวัฒนธรรม จำเป็นต้องอาศัยทัศนคติแห่งการยอมรับความแตกต่างและการสร้างพื้นที่กลางในการอยู่ร่วมกันอย่างสันติโดยมี หลักอิทธิบาท 4 เป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญทางจริยธรรม ประกอบด้วย ฉันทะ คือความรักและศรัทธาในงานเผยแผ่ที่มุ่งเน้นสันติภาพ วิริยะ คือความพากเพียรในการปรับตัวและเรียนรู้บริบททางสังคมที่ซับซ้อน จิตตะ คือความเอาใจใส่และเข้าใจในวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่นที่มีความหลากหลาย และ วิมังสา คือการใช้ปัญญาไตร่ตรองและประเมินสถานการณ์เพื่อหาแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสมโดยไม่ขัดต่อหลักความเชื่อของศาสนาอื่น จากการวิเคราะห์การใช้หลักอิทธิบาท 4 ในพื้นที่อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นพื้นที่ชายแดนที่มีความหลากหลายทั้งเชื้อชาติไทย จีน และมลายู รวมถึงการอยู่ร่วมกันระหว่างพุทธศาสนิกชนและมุสลิม พบว่า การเผยแผ่ใช้หลักมนุษยธรรมและการสร้างความสัมพันธ์เป็นที่มาในการสื่อสารธรรม โดยการเคารพความแตกต่างทางศาสนา การมีฉันทะในการสร้างมิตรภาพและความเพียรในการสื่อสารทำความเข้าใจภายใต้บริบทพหุวัฒนธรรม ส่งผลให้การเผยแผ่พระพุทธศาสนาในอำเภอสะเดาไม่ใช่เพียงการขยายจำนวนพุทธบริษัท แต่เป็นการเผยแผ่ "คุณธรรม" เพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขและเกื้อกูลกันในสังคมที่มีความแตกต่างหลากหลายอย่างยั่งยืน