BUDDHIST ART APPEARED IN UPOSATHA BASED ON AESTHETICS

Abstract

This dissertation aimed to: 1) examine the concepts of Buddhist art and aesthetics 2) study the Buddhist art manifested in ordination halls 3) analyze Buddhist art in ordination halls through an aesthetic lens, and 4) propose a body of knowledge regarding Buddhist art in ordination halls based on aesthetic principles. The study employed qualitative research through document, and it analysed of the Tripitaka, relevant textbooks and documents, alongside in-depth interviews. The sample group consisted of 15 participants: 5 ecclesiastical administrative monks, 5 art history experts, and 5 cultural tradition experts. The data were analysed using content analysis and presented descriptively. The results of the research were as follows: 1) The concepts of Buddhist art and aesthetics constitute art forms rooted in Buddhist principles, serving as a medium to uphold faith. This encompasses three main aspects: architecture, reflecting abstract characteristics and cosmological symbolism; sculpture, functioning as idealistic symbols of the Lord Buddha; and painting, serving as a medium for teaching the Three Trainings (Tri-sikkhā) through visual language. Three aesthetic theories were applied: idealism, materialism, and relativism. 2) Regarding the Buddhist art in ordination halls from the reigns of King Rama I to V, it was found that the tenets and styles of Buddhist art were dynamic and significantly shifted in accordance with the socio-historical context of each era. 3) The analysis of Buddhist art in ordination halls revealed that these forms were not static but served as mirrors reflecting national adaptation strategies, clearly shaped by the social context of each era. This progression included the Ayutthaya restoration era (Reigns I–II), the Chinese influence era reflecting prosperity (Reign III), the Western realism era demonstrating rationalism (Reign IV), and the nationalist and Western-oriented era demonstrating "civilized" status (Reign V). Aesthetics were governed by the prevailing social values of the time, in accordance with the theory of relativism. 4) The knowledge derived from this research is the “AESR Model” comprising: A = Aesthetics as a Medium E = Elevation of Spirit S = Symbolic Meaning of State R = Reflection of National Strategy

ดุษฎีนิพนธ์นี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดเกี่ยวกับพุทธศิลป์และสุนทรียศาสตร์ 2) เพื่อศึกษาพุทธศิลป์ที่ปรากฏในพระอุโบสถ 3) เพื่อวิเคราะห์พุทธศิลป์ที่ปรากฏในพระอุโบสถตามแนวสุนทรียศาสตร์ 4) เพื่อเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับพุทธศิลป์ที่ปรากฏในพระอุโบสถตามแนวสุนทรียศาสตร์ โดยศึกษาแบบคุณภาพเชิงเอกสารและวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารพระไตรปิฎก ตำราและเอกสารที่เกี่ยวข้องและการสัมภาษณ์เชิงลึก จากกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ พระสังฆาธิการ จำนวน 5 รูป กลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านประวัติศาสตร์ศิลปะ จำนวน 5 คน และกลุ่มผู้เชี่ยวชาญด้านประเพณีวัฒนธรรม จำนวน 5 คน รวมทั้งสิ้น จำนวน 15 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา นำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวคิดเกี่ยวกับพุทธศิลป์และสุนทรียศาสตร์ คืองานศิลปะที่สร้างขึ้นบนรากฐานพุทธธรรมเพื่อเป็นสื่อกลางจรรโลงศรัทธา ประกอบด้วย 3 ด้านหลัก ได้แก่ สถาปัตยกรรม ที่สะท้อนลักษณะเชิงนามธรรมและสัญลักษณ์จักรวาลวิทยา ประติมากรรม ที่เป็นสัญลักษณ์เชิงอุดมคติแทนองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และ จิตรกรรม ที่ทำหน้าที่เป็นสื่อการสอนธรรมะไตรสิกขาผ่านภาษาภาพ โดยมีการประยุกต์ใช้ทฤษฎีสุนทรียศาสตร์ 3 แนวทาง คือ ทฤษฎีจิตนิยม ทฤษฎีวัตถุนิยมและทฤษฎีสัมพัทธนิยม 2) พุทธศิลป์ที่ปรากฏในพระอุโบสถ พบว่า คติและรูปแบบพุทธศิลป์ในพระอุโบสถสมัยรัชกาลที่ 1-5 งานพุทธศิลป์มีความเคลื่อนไหวและแปรเปลี่ยนไปตามบริบททางสังคมในแต่ละยุคสมัยอย่างมีนัยสำคัญ 3) การวิเคราะห์พุทธศิลป์ที่ปรากฏในพระอุโบสถตามแนวสุนทรียศาสตร์ ไม่ใช่สิ่งหยุดนิ่งตายตัว แต่เป็นกระจกที่สะท้อนยุทธศาสตร์การปรับตัวของชาติ ซึ่งถูกกำหนดโดย บริบททางสังคมในแต่ละยุคสมัยอย่างชัดเจน นับตั้งแต่ยุคการฟื้นฟูอยุธยารัชกาลที่ 1-2 ยุคอิทธิพลจีน ที่สะท้อนความมั่งคั่งรัชกาลที่ 3 ยุคสัจนิยมตะวันตกเพื่อแสดง เหตุผลนิยม รัชกาลที่.4 จนถึงยุคชาตินิยมและ ตะวันตก เพื่อแสดงความศิวิไลซ์ รัชกาลที่ 5 ความงามถูกกำกับโดยค่านิยมของสังคมในยุคนั้น ๆ ตามหลักทฤษฎีสัมพัทธนิยม 4) องค์ความรู้ที่ได้จากงานวิจัย ได้แก่ AESR Model ประกอบด้วย A = A Aesthetics as a Medium E = Elevation of Spirit S = Symbolic Meaning of State R = Reflection of National Strategy