SOCIAL FACTORS AFFECTING BUDDHIST FAITH IN THE COMMUNITY OF RANOT DISTRICT, SONGKHLA PROVINCE

Abstract

The research entitled “Social Factors Affecting Faith in Buddhism of the Community in Ranot District, Songkhla Province” aims to: 1)study the level of social factors affecting faith in Buddhism, 2) examine the level of Buddhist faith among people in Ranot District, Songkhla Province, 3) investigate the relationship between social factors and faith in Buddhism, and 4) propose guidelines for promoting Buddhist faith among the community in Ranot District, Songkhla Province. This research employs a quantitative research approach, using a questionnaire as the main instrument for data collection, together with qualitative research analyzed through descriptive analysis. The sample group consists of 351 Buddhist residents in Ranot District, Songkhla Province, drawn from 10 villages in Thabon Subdistrict. The sample size was determined according to the Krejcie and Morgan table, and the samples were selected using proportional stratified random sampling. The collected data were analyzed using descriptive statistics, including frequency, percentage, mean, and standard deviation. In addition, inferential statistics were applied to examine the relationship between variables by using the Pearson’s correlation coefficient. The research findings were as follows. 1. Social factors affecting Buddhist faith. The overall level of social factors influencing Buddhist faith in the community of Ranot District was at a high level. Among these factors, family influence ranked the highest, reflecting the important role of close family members in instilling moral values, beliefs in karma, and religious practices. This was followed by local traditions and cultural practices, which continuously connect the community with temples and Buddhism. In contrast, peer groups or social networks showed the lowest level of influence, indicating that the community’s faith still relies more on traditional social structures than on modern social influences. 2. Level of Buddhist faith in the community. The overall level of Buddhist faith among people in Ranot District was also found to be high. Faith in the enlightenment of the Tathāgata (Tathāgata-bodhi-saddhā) had the highest mean score, reflecting strong confidence in the wisdom and enlightenment of the Buddha. Meanwhile, faith in karma (kamma-saddhā) and faith in the results of karma (vipāka-saddhā) remain fundamental beliefs guiding the moral behavior of community members. However, the application of karmic consequences in daily decision-making was found to be lower than other aspects, suggesting a gap between belief and actual practice. 3. Relationship between social factors and Buddhist faith. The analysis showed that social factors were positively correlated with Buddhist faith at a statistically significant level. In particular, local traditions and cultural practices showed a strong correlation with faith in karma and the results of karma, indicating that religious rituals and community activities serve as important mechanisms for reinforcing beliefs about karma and its consequences. On the other hand, peer groups or social networks demonstrated the weakest correlation with faith in the enlightenment of the Tathāgata. 4. Guidelines for promoting Buddhist faith. The study suggests that efforts to promote Buddhist faith should focus on strengthening all four aspects of faith by fostering understanding based on wisdom and practical application. Temples should serve as the central institutions for integrating the roles of families, schools, and community leaders. Such an approach can enhance the stability of Buddhist faith while contributing to the improvement of quality of life and the sustainable development of community strength.

การวิจัยเรื่อง “ปัจจัยทางสังคมที่ส่งผลต่อความศรัทธาในพระพุทธศาสนาของชุมชนอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับปัจจัยทางสังคมที่ส่งผลต่อความศรัทธาในพระพุทธศาสนา 2) ศึกษาระดับความศรัทธาในพระพุทธศาสนาของชุมชนอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทางสังคมกับความศรัทธาในพระพุทธศาสนา 4) เสนอแนะแนวทางส่งเสริมความศรัทธาในพระพุทธศาสนาของชุมชนอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) โดยใช้แบบสอบถาม (Questionnaire) โดยใช้แบบสอบถาม (Questionnaire) และการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) วิเคราะห์เชิงพรรณนา (Descriptive Analysis) เป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนที่นับถือพระพุทธศาสนาในอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา จำนวน 351 คน จากทั้งหมด 10 หมู่บ้านในตำบลท่าบอน ได้มาจากการกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของเครจซี่และมอร์แกน และสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิอย่างเป็นสัดส่วน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ได้แก่ ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลการวิเคราะห์ปัจจัยทางสังคมที่ส่งผลต่อความศรัทธาในพระพุทธศาสนา พบว่า ปัจจัยทางสังคมที่ส่งผลต่อความศรัทธาในพระพุทธศาสนาของชุมชนอำเภอระโนด จังหวัดสงขลา โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านครอบครัวมีอิทธิพลสูงที่สุด สะท้อนบทบาทของการปลูกฝังคุณธรรม ความเชื่อเรื่องกรรม และการปฏิบัติทางศาสนาจากบุคคลใกล้ชิด รองลงมาคือด้านประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งช่วยเชื่อมโยงชุมชนกับวัดและพระพุทธศาสนาอย่างต่อเนื่อง ส่วนด้านกลุ่มเพื่อนหรือเครือข่ายทางสังคมมีอิทธิพลต่ำที่สุด แสดงว่าความศรัทธาของชุมชนยังคงพึ่งพาโครงสร้างทางสังคมดั้งเดิมมากกว่าปัจจัยสังคมสมัยใหม่ 2) ผลการวิเคราะห์ความศรัทธาในพระพุทธศาสนาของชุมชนอำเภอระโนด พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยตถาคตโพธิสัทธามีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด สะท้อนความเชื่อมั่นในพระปัญญาคุณและการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้า ขณะเดียวกัน กัมมสัทธาและวิปากสัทธายังคงเป็นฐานความเชื่อสำคัญที่กำกับพฤติกรรมทางศีลธรรมของประชาชน อย่างไรก็ตาม การนำหลักผลของกรรมมาใช้ในการตัดสินใจในชีวิตประจำวันยังมีระดับต่ำกว่าด้านอื่น แสดงให้เห็นถึงช่องว่างระหว่างความเชื่อกับการนำไปปฏิบัติจริง 3) ผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยทางสังคมกับความศรัทธาในพระพุทธศาสนา พบว่า ปัจจัยทางสังคมมีความสัมพันธ์ทางบวกกับความศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยเฉพาะด้านประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่นที่มีความสัมพันธ์สูงกับกัมมสัทธาและวิปากสัทธา แสดงให้เห็นว่ากิจกรรมและพิธีกรรมทางศาสนาเป็นกลไกสำคัญในการหล่อหลอมความเชื่อเรื่องกรรมและผลของกรรม ขณะที่กลุ่มเพื่อนหรือเครือข่ายทางสังคมมีความสัมพันธ์ต่ำที่สุดกับตถาคตโพธิสัทธา 4) ผลการวิเคราะห์ข้อเสนอแนะแนวทางส่งเสริมความศรัทธาในพระพุทธศาสนา พบว่า ควรส่งเสริมศรัทธาทั้ง 4 ด้านโดยเน้นการสร้างความเข้าใจบนพื้นฐานของปัญญาและการปฏิบัติจริง โดยใช้วัดเป็นศูนย์กลางในการบูรณาการบทบาทของครอบครัว โรงเรียน และผู้นำชุมชน แนวทางดังกล่าวช่วยเสริมสร้างความมั่นคงของศรัทธา และเอื้อต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตและความเข้มแข็งของชุมชนอย่างยั่งยืน