GUIDELINES OF COMMUNITY STRENGTHENING BASED ON THE FIVE PRECEPT – VIRTUE PRINCIPLES OF THE RESERVED FOREST COMMUNITY, BAN MAI LA, RON PHIBUN DISTRICT, NAKHON SI THAMMARAT PROVINCE

Abstract

The research entitled “Guidelines for Strengthening the Community Based on the Five Precepts and Five Virtues of the Reserved Forest Community in Ban Mai La, Ron Phibun District, Nakhon Si Thammarat Province” aimed to: 1) study the theoretical concepts related to community strengthening, 2) examine the principles of the Five Precepts and Five Virtues in Buddhist scriptures, and 3) analyze the guidelines for strengthening the Ban Mai La reserved forest community based on the principles of the Five Precepts and Five Virtues. This research employed a qualitative research methodology. Data were collected through documentary study, the study of Buddhist scriptures, and field research using in-depth interviews with 20 key informants, including community leaders, religious leaders, local scholars, and community members. The collected data were analyzed using descriptive content analysis in order to synthesize appropriate guidelines for community development.

การวิจัยเรื่อง “แนวทางการสร้างความเข้มแข็งตามหลักเบญจศีล–เบญจธรรม ของชุมชนป่าสงวนบ้านไม้หลา อำเภอร่อนพิบูลย์ จังหวัดนครศรีธรรมราช” มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดทฤษฎีเกี่ยวกับการสร้างความเข้มแข็งของชุมชน 2) ศึกษาหลักเบญจศีล–เบญจธรรมในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนา และ 3) วิเคราะห์แนวทางการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนป่าสงวนบ้านไม้หลาตามหลักเบญจศีล–เบญจธรรม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การศึกษาข้อมูลจากเอกสาร การศึกษาคัมภีร์พระพุทธศาสนา และการเก็บข้อมูลภาคสนามด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 รูป/คน ได้แก่ ผู้นำทางศาสนา ผู้นำชุมชน ปราชญ์ชาวบ้าน และประชาชนในชุมชน จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนาเพื่อนำไปสู่การสังเคราะห์แนวทางการพัฒนาชุมชน ผลการวิจัยพบว่า แนวคิดการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนเกิดจากการมีส่วนร่วมของประชาชน การพึ่งพาตนเอง การใช้ทรัพยากรและภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างเหมาะสม รวมถึงการมีผู้นำที่มีคุณธรรมและมีวิสัยทัศน์ในการพัฒนาชุมชน ขณะเดียวกันหลักเบญจศีลและเบญจธรรมถือเป็นหลักธรรมพื้นฐานในพระพุทธศาสนาที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาชุมชนได้อย่างเหมาะสม โดยหลักเบญจศีลเป็นแนวทางในการควบคุมพฤติกรรมของบุคคลในสังคมให้ดำรงอยู่ในกรอบของศีลธรรม ส่วนหลักเบญจธรรมเป็นหลักในการพัฒนาคุณธรรมภายในจิตใจ อันประกอบด้วยเมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา และปัญญา ซึ่งช่วยส่งเสริมให้เกิดความสามัคคี ความเอื้อเฟื้อเกื้อกูล และการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขในสังคม สำหรับแนวทางการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนป่าสงวนบ้านไม้หลาตามหลักเบญจศีล–เบญจธรรม พบว่าสามารถพัฒนาได้ในหลายมิติ ได้แก่ ด้านจิตใจ ด้านครอบครัว ด้านสังคม ด้านสิ่งแวดล้อม และด้านเศรษฐกิจ โดยเน้นการปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรมให้กับคนในชุมชนผ่านกิจกรรมทางศาสนา การส่งเสริมบทบาทของวัด โรงเรียน และผู้นำชุมชนในการพัฒนาศีลธรรม การจัดกระบวนการเรียนรู้ด้านจริยธรรมในชุมชน การสร้างการมีส่วนร่วมของประชาชนในการแก้ไขปัญหา และการจัดตั้งกลไกเฝ้าระวังด้านศีลธรรมและสิ่งแวดล้อมในชุมชน แนวทางดังกล่าวช่วยเสริมสร้างความสามัคคี ความรับผิดชอบต่อส่วนรวม และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างรู้คุณค่า ชุมชนป่าสงวนบ้านไม้หลานำหลักเบญจศีล–เบญจธรรมมาเป็นรากฐานในการพัฒนาความเข้มแข็งของชุมชน โดยมุ่งพัฒนาคนจากภายในให้มีศีลธรรม คุณธรรม และความรับผิดชอบต่อส่วนรวม หลักศีลและธรรมช่วยหล่อหลอมจิตใจ ครอบครัว และสังคมให้เกิดความสามัคคี ความซื่อสัตย์ และการเอื้อเฟื้อเกื้อกูลกัน ควบคู่กับการดูแลทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างมีสติและปัญญา ส่งผลให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างสมดุล ทั้งด้านจิตใจ ครอบครัว สังคม สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจ อันนำไปสู่ความสงบสุขและความยั่งยืนของชุมชน