TRADITIONAL PATTERN RELATED TO BUDDHISM OF TAI LUE PEOPLE IN XISHUANGBANNA

Abstract

This research has four objectives: (1) to study the traditions and beliefs of the Tai Lue people in Xishuangbanna; (2) to study the traditions and beliefs of the Tai Lue people related to Buddhism in Xishuangbanna; (3) to analyze the patterns of traditions and beliefs of the Tai Lue people related to Buddhism in Xishuangbanna; and (4) to present the patterns of traditions and beliefs of the Tai Lue people related to Buddhism in Xishuangbanna. Key informants included Buddhist scholars, religious leaders, monks with expertise in Buddhism, local scholars, and government officials in the area, selected specifically, totaling 20 people. This research is qualitative, aiming to study Buddhist traditions and beliefs in the context of Tai Lue society, using methods of document analysis, field observation, and in-depth interviews. The research findings indicate that the traditions of the Tai Lue people in Xishuangbanna represent a cultural system that harmoniously integrates indigenous beliefs with Theravada Buddhism. Beliefs in spirits, ancestors, and nature continue to play an important role in guiding morality and community relationships, coexisting with the principles of karma, merit, sin, and Buddhist doctrines without conflict. Buddhist traditions such as offering flags, sand offerings, ascending to the stupa, the Buddhist Lent, and important religious holidays serve as mechanisms for instilling virtues, unity, and the transmission of identity from generation to generation. Analysis of these patterns reveals five main forms: (1) the integration of indigenous beliefs with Buddhism; (2) religious holiday traditions; (3) life cycle rituals; (4) exorcism rituals and expressions of gratitude; and (5) the integration of natural beliefs with ecological Buddhist principles. The results presented at the academic forum reflect a shift in perspective towards Buddhism as a “living religion” and support the concept of localized religion as a key mechanism for the sustainable existence of religion amidst the changes of the modern world. The new BUDDHA Model reflects the understanding that Buddhism exists not merely as a religious belief system, but also as a cultural structure that systematically shapes the way of life, values, and social relationships of the community. Therefore, Buddhism in the Tai Lue context is characterized as "Buddhism within a cultural context," resulting from the blending of Buddhist teachings with indigenous beliefs and traditional wisdom passed down through generations.

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 4 ประการ ได้แก่ (1) เพื่อศึกษาประเพณีและความเชื่อของชาวไทลื้อในเมืองสิบสองปันนา (2) เพื่อศึกษาประเพณีและความเชื่อของชาวไทลื้อที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาในเมืองสิบสองปันนา (3) เพื่อวิเคราะห์รูปแบบประเพณีและความเชื่อของชาวไทลื้อที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาในเมืองสิบสองปันนา (4) เพื่อนำเสนอรูปแบบประเพณีและความเชื่อของชาวไทลื้อที่เกี่ยวข้องกับพุทธศาสนาในเมืองสิบสองปันนา ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ นักวิชาการพระพุทธศานา ผู้นำศาสนสถาน พระสงฆ์ผู้มีความเชี่ยวชาญทางพระพุทธศาสนา ปราชญ์ชาวบ้าน และเจ้าหน้าที่รัฐในพื้นที่ โดยเลือกแบบเจาะจง รวมจำนวน 20 รูป/คน การวิจัยเรื่องนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ มุ่งศึกษาประเพณีและความเชื่อทางพระพุทธศาสนาในบริบทของสังคมไทลื้อ โดยใช้วิธีการศึกษาข้อมูลเอกสาร การสังเกตภาคสนาม และการสัมภาษณ์เชิงลึก ผลการวิจัยพบว่า : ประเพณีของชาวไทลื้อในเมืองสิบสองปันนาเป็นระบบวัฒนธรรมที่ผสานความเชื่อพื้นเมืองกับพระพุทธศาสนาเถรวาทอย่างกลมกลืน ความเชื่อเรื่องผี บรรพบุรุษ และธรรมชาติยังคงมีบทบาทสำคัญในการกำกับศีลธรรมและความสัมพันธ์ของชุมชน โดยสามารถดำรงอยู่ควบคู่กับหลักกรรม บุญ-บาป และหลักธรรมทางพุทธศาสนาได้อย่างไม่ขัดแย้ง ประเพณีทางพุทธศาสนา เช่น การตานตุง ตานกองทราย การขึ้นธาตุ เข้าพรรษา และวันสำคัญทางศาสนา ทำหน้าที่เป็นกลไกปลูกฝังคุณธรรม ความสามัคคี และการสืบทอดอัตลักษณ์จากรุ่นสู่รุ่น การวิเคราะห์รูปแบบสามารถจำแนกได้ 5 รูปแบบสำคัญ ได้แก่ (1) การผสานความเชื่อพื้นถิ่นกับพระพุทธศาสนา (2) ประเพณีวันสำคัญทางศาสนา (3) พิธีกรรมตามวงจรชีวิต (4) พิธีกรรมสะเดาะเคราะห์และการแสดงความกตัญญู และ (5) การผสานความเชื่อทางธรรมชาติกับหลักพุทธเชิงนิเวศ ผลการนำเสนอในเวทีวิชาการสะท้อนให้เห็นการเปลี่ยนมุมมองต่อพุทธศาสนาในฐานะ “ศาสนาที่มีชีวิต” และสนับสนุนแนวคิดศาสนาในบริบทท้องถิ่น (localized religion) อันเป็นกลไกสำคัญที่ทำให้ศาสนาดำรงอยู่ได้อย่างยั่งยืนท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโลกสมัยใหม่ องค์ความรู้ใหม่ BUDDHA Model โดยแนวคิดนี้สะท้อนให้เห็นว่าพระพุทธศาสนาไม่ได้ดำรงอยู่เพียงในฐานะระบบความเชื่อทางศาสนาเท่านั้น แต่ยังทำหน้าที่เป็นโครงสร้างทางวัฒนธรรมที่หล่อหลอมวิถีชีวิต ค่านิยม และความสัมพันธ์ทางสังคมของชุมชนอย่างเป็นระบบ พระพุทธศาสนาในบริบทของชาวไทลื้อจึงมีลักษณะของ “พุทธศาสนาในบริบทวัฒนธรรม” ซึ่งเกิดจากการผสมผสานระหว่างหลักคำสอนของพระพุทธศาสนากับความเชื่อพื้นบ้านและภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาอย่างยาวนาน