Guidelines for Pali Studies Enhancement According to the Four Saṅgahavatthu Principles, Phrapariyattidhamma School, Khok Piew Temple, Mueang Songkhla District, Songkhla Province

Abstract

การวิจัยเรื่อง “แนวทางการส่งเสริมการเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ตามหลัก สังคหวัตถุ 4 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดโคกเปี้ยว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา” มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของการเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดโคกเปี้ยว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา 2) เพื่อพัฒนาแนวทางการส่งเสริมการเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ตามหลักสังคหวัตถุ 4 และ 3) เพื่อนำเสนอแนวทางการส่งเสริมการเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดโคกเปี้ยว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยดำเนินการ 3 ขั้นตอน ได้แก่ การศึกษาสภาพปัจจุบัน การพัฒนาแนวทาง และการนำเสนอแนวทาง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วย ผู้บริหารโรงเรียน ครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี และพระภิกษุสามเณรผู้เรียนบาลี จำนวน 15 รูป/คน ผู้ให้ข้อมูลเพื่อพัฒนาแนวทาง จำนวน 7 รูป/คน และผู้ทรงคุณวุฒิในการสนทนากลุ่ม จำนวน 7 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกและแบบสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงพรรณนาอย่างเป็นระบบ ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของการเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดโคกเปี้ยว มีจุดแข็งด้านการรักษามาตรฐานการเรียนบาลีตามระบบคณะสงฆ์ แต่ยังประสบปัญหาใน 5 ด้าน คือ ด้านหลักสูตร ด้านการจัดการเรียนการสอน ด้านสื่อการเรียนการสอน ด้านกิจกรรมการเรียนการสอน และด้านการวัดผลและประเมินผล โดยเฉพาะความยากของเนื้อหา วิธีสอนที่เน้นท่องจำ สื่อที่ยังไม่หลากหลาย กิจกรรมเสริมการเรียนรู้ที่ยังไม่เพียงพอ และการประเมินผลที่เน้นความจำเป็นสำคัญ 2) การพัฒนาแนวทางการส่งเสริมการเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ตามหลัก สังคหวัตถุ 4 พบว่าสามารถบูรณาการหลักทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และสมานัตตตา เข้ากับการพัฒนาทั้ง 5 ด้านได้อย่างเหมาะสม ช่วยให้เกิดการสนับสนุนทรัพยากร การสื่อสารเชิงบวก การช่วยเหลือผู้เรียนอย่างเป็นรูปธรรม และความเสมอภาคทางการศึกษา 3) แนวทางที่เหมาะสมกับบริบทโรงเรียนควรมุ่งพัฒนาระบบการเรียนรู้แบบองค์รวม โดยยึดหลักสังคหวัตถุ 4 เป็นกลไกในการสร้างแรงจูงใจ พัฒนาบรรยากาศการเรียนรู้ และส่งเสริมผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของผู้เรียนอย่างยั่งยืน