The Development of Charismatic Leadership Indicators Based On Buddhist Approaches for Secondary School Administrators Under The Office of the Basic Education Commission

Abstract

The purposes of this research were: 1) to develop indicators of charismatic leadership based on Buddhist approaches for secondary school administrators under the Office of the Basic Education Commission; 2) to examine the goodness-of-fit of the structural relationship model of charismatic leadership indicators based on Buddhist approaches with empirical data; and 3) to study the approaches to developing charismatic leadership based on Buddhist approaches for secondary school administrators under the Office of the Basic Education Commission. The research was conducted in three phases. Phase 1 involved the development of indicators of charismatic leadership based on Buddhist approaches through document synthesis and in-depth interviews. The key informants consisted of 9 experts, and the research instrument was a semi-structured interview form. Phase 2 involved examining the goodness-of-fit of the structural relationship model of charismatic leadership indicators based on Buddhist approaches with empirical data. The sample consisted of 625 school administrators and teachers. The sample size was determined according to the recommendations of Comrey and Lee (1992), and the participants were selected through multistage random sampling. The research instrument was a questionnaire. The statistics used for data analysis included percentage, mean, standard deviation, and confirmatory factor analysis (CFA). Phase 3 focused on studying the approaches to developing charismatic leadership based on Buddhist approaches for secondary school administrators. This phase consisted of two steps. Step 1 involved in-depth interviews with 9 experts using a semi-structured interview form. Step 2 involved an evaluation of the approaches by 5 experts using an evaluation form. Quantitative data were analyzed using mean and standard deviation, while qualitative data were analyzed through descriptive statistics. The research findings were as follows: 1.The indicators of charismatic leadership based on Buddhist approaches for secondary school administrators under the Office of the Basic Education Commission consisted of five components: 1)Visionary Leadership , comprising three indicators: creating challenging paradigms, communicating a shared future vision, and acting in accordance with the vision; 2)Effective Communication , comprising three indicators: participatory listening, clarity in communication, and concern for message recipients; 3) Situational Risk-Taking , comprising three indicators: courageous decision-making, self-confidence, and continuous learning; 4) Collaboration Building , comprising three indicators: setting common goals, sharing resources, and participatory decision-making; and 5) Ethical Role Modeling, comprising three indicators: honesty, trustworthiness, and fairness. 2. The results of examining the goodness-of-fit of the structural relationship model of charismatic leadership indicators based on Buddhist approaches for secondary school administrators under the Office of the Basic Education Commission revealed that the model was consistent with the empirical data (χ² = 1.24, df = 23, p = .097, GFI = 0.93, AGFI = 0.90, CFI = 0.99, SRMR = 0.02, and RMSEA = 0.07). The components with factor loadings ranked from highest to lowest were situational risk-taking, collaboration building, ethical role modeling, and effective communication. 3. Approaches to developing charismatic leadership based on Buddhist principles for secondary school administrators under the Office of the Basic Education Commission.comprise two primary dimensions. First, relevant governing agencies should establish training curricula focused on cultivating charismatic leadership integrated with Buddhist virtues—specifically Sangahavatthu IV (the four bases of social solidarity)—thereby empowering administrators to continuously adapt to global transitions. Second, school administrators themselves must engage in self-development and paradigm shifts in educational management to ensure agility, modernity, and responsiveness to emergent changes. This necessitates a strategic transition from position power to personal charisma and interpersonal compliance in order to foster a resilient and sustainable organizational culture. Ultimately, the comprehensive evaluation of these development approaches indicates that both appropriateness and feasibility are at a high level.

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2) ตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ตามหลักพุทธธรรมกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และ3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน การดำเนินการแบ่งเป็น 3ระยะ ระยะที่ 1 การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ตามหลักพุทธธรรมโดยการ สังเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มผู้ให้ข้อมูลเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง ระยะที่ 2 การตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ตามหลักพุทธธรรมกับข้อมูลเชิงประจักษ์ กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 625 คน กำหนดขนาดตัวอย่าง โดยพิจารณาตามข้อเสนอของComrey และ Lee (1992) ได้มาโดยใช้วิธีการสุ่มแบบหลายขั้นตอน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และระยะ ที่ 3 การศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษามี 2 ขั้นตอน คือ ขั้นตอนที่ 1 การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-Depth Interview) กลุ่มผู้ให้ข้อมูลเป็นผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง (Semi-structured Interview) และขั้นตอนที่ 2 การประเมินแนวทาง โดยการประเมินอิงผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบประเมิน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1. ตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย มี 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) การมีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล มี 3 ตัวบ่งชี้ คือ การสร้างกระบวนทัศน์ที่ท้าทาย การสื่อสารเพื่อสร้างภาพอนาคตร่วม และการปฏิบัติตามวิสัยทัศน์ 2) การสื่อสารที่มีประสิทธิผล มี 3 ตัวบ่งชี้ คือ การรับฟังอย่างมีส่วนร่วมความชัดเจนในการสื่อสาร และการให้ความสำคัญกับผู้รับสาร 3) ความกล้าเสี่ยงตามสถานการณ์ มี 3 ตัวบ่งชี้ คือ การกล้าตัดสินใจ ความเชื่อมั่นในตนเอง และ การเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง 4) การสร้างความร่วมมือ มี 3 ตัวบ่งชี้ คือ การกำหนดเป้าหมายร่วมกัน การใช้ทรัพยากรร่วมกัน และการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ และ 5) การเป็นแบบอย่างที่ดีด้านจริยธรรม มี 3 ตัวบ่งชี้ คือ ความซื่อสัตย์ ความไว้วางใจ และ ความยุติธรรม 2. ผลการตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลความสัมพันธ์เชิงโครงสร้างตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน พบว่า มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ (χ² =1.24, df = 23, p = .097 , GFI =0.93, AGFI =0.90, CFI = 0.99, SRMR =0.02, and RMSEA = 0.07) โดยองค์ประกอบที่มีน้ำหนักองค์ประกอบเรียงจากมากไปน้อย ได้แก่ ความกล้าเสี่ยงตามสถานการณ์ การสร้างความร่วมมือ การเป็นแบบอย่างที่ดีด้านจริยธรรม และการสื่อสารที่มีประสิทธิผล 3) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย 2 กลุ่มแนวทางหลัก คือ กลุ่มหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ควรจัดทำหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อพัฒนาภาวะผู้นำที่มีเสน่ห์ ตามหลักพุทธธรรม (สังคหวัตถุ4) มุ่งเสริมสร้างศักยภาพให้ผู้บริหารสามารถปรับตัวเท่าทัน การเปลี่ยนแปลงของโลกได้อย่างต่อเนื่อง และกลุ่มผู้บริหารสถานศึกษา ควรพัฒนาตนเอง และปรับเปลี่ยนแนวคิดการบริหารจัดการให้มีความประชับ ทันสมัย และตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงได้อย่างทันท่วงที โดยเปลี่ยนจากการใช้อำนาจตามตำแหน่ง มาเป็นการใช้เสน่ห์และการครองใจคน เพื่อสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เข้มแข็งและยั่งยืน ซึ่งผลการประเมินแนวทางการพัฒนาดังกล่าว ในภาพรวม พบว่ามีความเหมาะสมและความเป็นไปได้อยู่ในระดับมาก ทั้งสองด้าน