THE DEVELOPMENT OF STUDENTS’ SOCIAL SKILLS BEHAVIOR BASED ON THE FOUR BRAHMAVIHARA : A CASE STUDY OF GRADE 12 STUDENTS AT PHATONG PRATHAN KHIRIWAT SCHOOL, HATYAI DISTRICT, SONGKHLA PROVINCE

Abstract

Abstract This research aimed to achieve three objectives: (1) to study the concepts and theories related to the development of students’ social skill behaviors, (2) to examine the principles of the Four Brahmaviharas in the Tipitaka, and (3) to analyze the development of students’ social skill behaviors through the Four Brahmaviharas: a case study of Grade 12 students at Patongprathankirivat School, Hat Yai District, Songkhla Province. This study employed a qualitative research methodology. Data were collected through in-depth interviews with 22 key informants, including homeroom teachers, subject teachers, guidance teachers, Grade 12 students, and parents. In addition, documentary research was conducted using related academic sources, including the Tipitaka, research studies, and Buddhist texts. The research findings revealed that: 1. the of students’ social skill behaviors focuses on promoting the ability to live harmoniously development with others. This development consists of five aspects: communication, interpersonal relationships, conflict resolution, emotional and behavioral control, and social adaptation. These aspects are essential components of life skills development and social coexistence. The school organizes various learning activities that concretely promote social skills, such as group work, classroom discussions, and volunteer activities. These activities provide opportunities for students to practice communication, active listening, and collaborative problem-solving, which help students improve their communication behaviors and their ability to work effectively with others. 2. The Four Brahmaviharas in Buddhism—loving-kindness (metta), compassion (karuna), sympathetic joy (mudita), and equanimity (upekkha)—serve as fundamental principles that support the development of students’ social behaviors. These principles emphasize cultivating a positive mindset, empathy toward others, and mindfulness in recognizing one’s emotions. Loving-kindness promotes constructive communication, compassion enhances empathy, sympathetic joy encourages positive attitudes toward others’ success, and equanimity helps individuals maintain emotional balance and self-control. Therefore, these four principles provide an important foundation for developing social behaviors and peaceful coexistence in society. 3. The analysis indicates that the Four Brahmaviharas can be integrated into learning activities such as group work, classroom discussions, and school-based volunteer activities. This integration encourages students to demonstrate more appropriate social behaviors, including helping others, listening to different perspectives, forgiveness, and emotional self-regulation. Interviews with teachers and students revealed that students developed better interpersonal relationships and that the classroom atmosphere became more cooperative and understanding among peers and teachers. These findings indicate that the application of the Four Brahmaviharas can effectively promote the development of students’ social skills and desirable characteristics in a concrete and sustainable manner.

บทคัดย่อ การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 3 ประการ คือ (1) เพื่อศึกษาแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการพัฒนาพฤติกรรมทักษะทางสังคม (2) เพื่อศึกษาหลักพรหมวิหาร 4 ในพระไตรปิฎก และ (3) เพื่อวิเคราะห์การพัฒนาพฤติกรรมทักษะทางสังคมของนักเรียนด้วยหลักพรหมวิหาร 4 : กรณีศึกษานักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนพะตงประธานคีรีวัฒน์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 22 คน คือ ครูประจำชั้น ครูผู้สอน ครูแนะแนว นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 และผู้ปกครอง รวมทั้งการศึกษาข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการที่เกี่ยวข้อง ทั้งจากพระไตรปิฎก งานวิจัย และตำราทางพุทธศาสนา ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนาพฤติกรรมทักษะทางสังคมของนักเรียนมุ่งเน้นการส่งเสริมความสามารถในการอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างเหมาะสม โดยประกอบด้วยการพัฒนา 5 ด้าน ได้แก่ การสื่อสาร ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล การแก้ไขความขัดแย้ง การควบคุมอารมณ์และพฤติกรรม และการปรับตัว ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของการพัฒนาทักษะชีวิตและการอยู่ร่วมกันในสังคม โดยโรงเรียนมีการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะทางสังคมอย่างเป็นรูปธรรม เช่น การทำงานกลุ่ม การอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และกิจกรรมจิตอาสา ซึ่งเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ฝึกการสื่อสาร การรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น และการร่วมมือกันแก้ไขปัญหา ส่งผลให้นักเรียนมีพฤติกรรมการสื่อสารที่เหมาะสมและสามารถปรับตัวในการทำงานร่วมกับผู้อื่นได้ดีขึ้น 2) หลักพรหมวิหาร 4 ในพระพุทธศาสนา ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา เป็นหลักธรรมที่เอื้อต่อการพัฒนาพฤติกรรมทางสังคมของนักเรียน โดยหลักธรรมดังกล่าวมุ่งเน้นการพัฒนาจิตใจให้มีความปรารถนาดี เห็นอกเห็นใจผู้อื่น และมีสติรู้เท่าทันอารมณ์ของตนเอง โดยเมตตาช่วยส่งเสริมการสื่อสารที่สร้างสรรค์ กรุณาช่วยพัฒนาความเห็นอกเห็นใจ มุทิตาช่วยปลูกฝังทัศนคติเชิงบวกต่อความสำเร็จของผู้อื่น และอุเบกขาช่วยให้บุคคลสามารถวางใจเป็นกลางและควบคุมอารมณ์ได้อย่างเหมาะสม หลักธรรมทั้งสี่จึงเป็นพื้นฐานสำคัญในการพัฒนาพฤติกรรมทางสังคมและการอยู่ร่วมกันในสังคมอย่างสันติ 3) ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่า หลักพรหมวิหาร 4 สามารถบูรณาการเข้ากับกิจกรรมการเรียนรู้ เช่น กิจกรรมการทำงานกลุ่ม กิจกรรมการอภิปรายแลกเปลี่ยนความคิดเห็น และกิจกรรมจิตอาสาในโรงเรียน ช่วยส่งเสริมให้นักเรียนแสดงพฤติกรรมทางสังคมที่เหมาะสมมากขึ้น เช่น การช่วยเหลือเกื้อกูลกัน การรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น การให้อภัย และการควบคุมอารมณ์ของตนเอง จากการสัมภาษณ์ครูและนักเรียนพบว่า นักเรียนมีความสัมพันธ์ที่ดีต่อกันมากขึ้น บรรยากาศในห้องเรียนมีความร่วมมือและความเข้าใจระหว่างเพื่อนและครู ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าการประยุกต์ใช้หลักพรหมวิหาร 4 สามารถส่งเสริมการพัฒนาทักษะทางสังคมและคุณลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้เรียนได้อย่างเป็นรูปธรรม