CIVIC POLITICS MODEL ON SELF-MANAGEMENT FOR DEVELOPMENT CASE STUDY OF LOCATIONS AROUND UDON THANI INTERNATIONAL HORTICULTURAL EXPO

Abstract

This dissertation, entitled “Civic Politics Model of Self-Management for Development : Case Study of Locations Around Udon Thani International Horticultural Expo,” pursued three main objectives: (1) to examine the context and challenges of civic politics in self-management for the development of the exposition site; (2) to develop a prototype and practical guidelines for civic politics in self-management; and (3) to present the study of a civic political model in self-management for the development of the exposition site in Udon Thani Province. The research employed qualitative methods, including observation, in-depth interviews, and focus group discussions with key informants, together with literature review, conducted within the framework of Participatory Action Research (PAR). The principal findings are summarized as follows: 1. Policy-related issues: Delayed budget disbursements and repeated requests for additional allocations. 2. Budgetary issues: The initial budget of 2,500 million baht proved insufficient, leading to a further request for 3,000 million baht. 3. Civic participation issues: Implementation delays prompted civil society networks, in collaboration with the Office for the Promotion and Integration of Anti-Corruption Participation (NACC), to initiate preventive measures and establish corruption-risk monitoring mechanisms. 4. Management and oversight issues: Persistent complaints regarding disbursement delays, with construction remaining stalled after nearly two years. 5. Event planning and site reduction issues: The International Association of Horticultural Producers (AIPH) recommended reducing both site scale and organizational complexity. While the minimum requirement was 150 rai, Thailand was advised to downsize from 1,030 rai to approximately 400–500 rai. 6. Readiness and postponement issues: The Executive Committee resolved to negotiate with the AIPH to postpone the event by one year, owing to multiple unresolved obstacles. 7. Continuity issues in leadership: Frequent bureaucratic transfers, particularly in the position of provincial governor, undermined continuity in long-term development. In the secondary site, Nong Han Kumphawapi (Red Lotus Sea), challenges included insufficient participatory development across sectors, the dominance of state authority in management, rigid enforcement of laws without sensitivity to community contexts, inadequate community participation in policymaking and joint management, and attitudinal conflicts between state officials and local communities. These dynamics intensified disputes over land and water use rights and the management of shared resources.The study developed a civic political prototype for self-management, termed the “KRATIBKAW Model.” The model was designed to strengthen civic empowerment for practical implementation, grounded in social capital. It integrated participatory processes with distinctive tourism development rooted in ecological contexts, indigenous knowledge, traditions, and cultural heritage, thereby fostering sustainable income generation. Using PAR, the research produced 11 participatory knowledge sets aligned with the KRATIBKAW model. These were derived from root-cause analysis, process adjustment, focus group deliberations, and problem reviews, then validated against constitutional provisions on community rights to ensure legitimacy. Implementation of the model established collaborative mechanisms at three levels—provincial, governmental and private agencies, and local communities—supported by integrated development plans, jointly formulated agreements, and collectively upheld regulations. Participation encompassed joint decision-making, planning, implementation, and accountability, guided by civic consciousness and a commitment to the common good. The model also provided systematic approaches to problem-solving and promoted sustainable management of community resources and technologies, anchored in local wisdom and cultural traditions.The study presented this prototype as a new paradigm, advancing “civic politics” toward “self-management” through three platforms: 1. Government platform (provincial level): Presentation at the Udon Thani World Horticultural Exposition Coordinating Committee meeting, 2026. 2. Government–private integration platform (national level): Presentation at the national press conference for the Udon Thani World Horticultural Exposition 2026. 3. Tripartite platform : Engagement of government, private sector, and civil society through mass media and public forums, such as the Field News Expedition program on Thai PBS.

ดุษฎีนิพนธ์เรื่อง ต้นแบบการเมืองภาคพลเมืองในการจัดการตนเองเพื่อพัฒนาพื้นที่จัดงานพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี มีวัตถุประสงค์ในการวิจัยเพื่อ 1) ศึกษาบริบทและสภาพปัญหาการเมืองภาคพลเมืองในการจัดการตนเองเพื่อการพัฒนาพื้นที่จัดงานพืชสวนโลก 2) สร้างต้นแบบและแนวทางการเมืองภาคพลเมืองในการจัดการตนเองเพื่อการพัฒนาพื้นที่จัดงานพืชสวนโลก 3) นำเสนอการศึกษาต้นแบบการเมืองภาคพลเมืองในการจัดการตนเองเพื่อพัฒนาพื้นที่จัดงานพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี ซึ่งเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยอาศัยกระบวนการและวิธีการ สังเกตุสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-depth Interview) และสนทนากลุ่มกับผู้ให้ข้อมูลหลัก ร่วมกับการศึกษาทบทวนวรรณกรรมจากเอกสาร โดยการปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (PAR) ซึ่งผลการวิเคราะห์ข้อมูล มีดังนี้ผลการวิจัย 1) สภาพปัญหาพื้นที่หลักภายหลังได้รับการเป็นเจ้าภาพจัดงานพืชสวนโลก พบว่า มี 7 ประเด็น ประกอบด้วย 1) สภาพปัญหาเชิงนโยบาย มีการเบิกจ่ายล่าช้า และมีการขอขอปรับเพิ่มงบประมาณจึงจะจัดงานได้ 2) สภาพปัญหาด้านงบประมาณ ปัญหานี้คือกรอบวงเงินมีไว้ 2,500 ล้านบาท จะขอเพิ่มอีก 3,000 ล้านบาท 3) สภาพปัญหาการมีส่วนร่วมของการเมืองภาคพลเมือง จากปัญหาความล่าช้าดังกล่าว ทำให้เครือข่ายภาคประชาชนร่วมกับสำนักส่งเสริมและบูรณาการการมีส่วนร่วมต้านทุจริต ป.ป.ช. ดำเนินการป้องปรามการทุจริต หรือปักหมุดพื้นที่เฝ้าระวังความเสี่ยงทุจริต 4) ปัญหาการบริหารจัดการและการตรวจสอบ มีการร้องเรียนถึงการเบิกจ่ายล่าช้า เพราะผ่านมาเกือบ 2 ปี การก่อสร้างยังไม่สามารถเริ่มดำเนินการได้ 5) สภาพปัญหาการปรับแผนจัดงานและลดพื้นที่และความซับซ้อน จากสภาพปัญหาเชิงนโยบาย สมาคมพืชสวนโลกแนะนำให้ไทยปรับแผนจัดงาน โดยการลดพื้นที่-ลดความซับซ้อน ตามข้อกำหนดของ AIPH กำหนดพื้นที่อย่างน้อย 150 ไร่ ประเทศไทยควรลดขนาดพื้นที่จาก 1,030 ไร่ ให้เหลือครึ่งหนึ่ง หรือ 400-500 ไร่ 6) สภาพปัญหาความไม่พร้อม/การขอเลื่อนการจัดงาน และการติดตามข้อร้องเรียนทุจริต ที่ประชุมคณะกรรมการบริหารการจัดงานมหกรรมพืชสวนโลก จังหวัดอุดรธานี มีมติให้เจ้าหน้าที่เตรียมเจรจากับสมาคมพืชสวนนานาชาติ เพื่อขอเลื่อนการจัดงานออกไปอีก 1 ปี พบปัญหาหลายจุดที่อาจทำให้โครงการสะดุด 7. สภาพกลไกการสานต่อของผู้นำใหม่และการพัฒนาต่อเนื่อง จากสภาพปัญหาที่เกิดขึ้นหลายมิติ ยังมีกลไกภายในของจังหวัดที่มีการโยกย้ายของส่วนราชการโดยเฉพาะตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัด อาจขาดความต่อเนื่องในการพัฒนา ส่วนสภาพปัญหาพื้นที่รองภายหลังได้รับการเป็นเจ้าภาพจัดงานพืชสวนโลก คือ พื้นที่หนองหานกุมภวาปี (ทะเลบัวแดง) ได้ประสบปัญหาการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมในหลายภาคส่วน เกิดการใช้อำนาจแบบเบ็ดเสร็จจากหน่วยงานภาครัฐในการบริหารจัดการพื้นที่ การใช้บังคับใช้กฎหมายของรัฐโดยไม่คำนึงถึงบริบทชุมชน ขาดการมีส่วนร่วมของชุมชนในการกำหนดนโยบายและบริหารจัดการร่วมกัน เกิดความขัดแย้งเชิงทัศนคติและการใช้อำนาจของภาครัฐ ทำให้เกิดปัญหาสิทธิในการใช้ประโยชน์จากดินและน้ำ รวมถึงใช้ทรัพยากรร่วมกันในพื้นที่หนองหานกุมภวาปีเพิ่มขึ้น 2) สร้างต้นแบบและแนวทางการเมืองภาคพลเมืองในการจัดการตนเองเพื่อการพัฒนาพื้นที่จัดงานพืชสวนโลก พบว่า ต้นแบบการพัฒนาการเมืองภาคพลเมืองในการบริหารจัดการตนเอง ได้พัฒนาต้นแบบชื่อ KRATIBKAW ซึ่งผู้ศึกษาได้มองถึงการเสริมสร้างพลังพลเมืองในการจัดการตนเองให้สามารถปฏิบัติได้จริง โดยมีเป้าหมายสำคัญในการวิจัยและพัฒนาบนต้นทุนทางสังคม เป็นกระบวนการวิจัยที่มุ่งเน้นการศึกษาและสร้างการเมืองภาคพลเมืองในการพัฒนาด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมกับกลุ่มเป้าหมายผสมผสานกับการสร้างจุดเด่นทางการท่องเที่ยวที่มี อัตลักษณ์บนฐานบริบทของนิเวศสิ่งแวดล้อม ภูมิปัญญา ประเพณีและวัฒนธรรมดั้งเดิมของชุมชน ให้สามารถสร้างรายได้อย่างมั่นคง ด้วยเครื่องมือ PAR บนฐานชุดความรู้แบบมีส่วนร่วม จำนวน 11 ชุดความรู้ ในการพัฒนาให้สัมพันธ์กับต้นแบบ KRATIBKAW โดยศึกษาจากรากชองปัญหา ปรับกระบวนการและวิธีคิดจากการสนทนากลุ่ม พร้อมทบทวนปัญหาเพื่อสร้างชุดความรู้การเมืองภาคพลเมือง แล้วประเมินความสอดคล้องกับสิทธิชุมชนในรัฐธรรมนูญเพื่อยีนยันการพัฒนาให้เกิดขึ้น หลังจากนั้นจึงเข้าสู่การจัดการตนเองตามขั้นนตอนต้นแบบตามวัตถุประสงค์ ผลที่เกิดคือกลไกการรวมตัวกันของคน 3 ระดับ คือ ระดับจังหวัด หน่วยงานภาครัฐและเอกชน และชุมชนเพื่อดำเนินกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการตนเองของชุมชน โดยมีแผนพัฒนาร่วมกันเชิงบูรณาการ รวมทั้งมีการสร้างข้อตกลง กฎกติกา หรือระเบียบที่ทั้งสามกลุ่มมีส่วนร่วมกำหนดและยึดถือร่วมกัน ผ่านการมีส่วนร่วมในกระบวนการหรือกิจกรรมต่าง ๆ ทั้งการร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ ร่วมปฏิบัติ และร่วมรับผิดชอบบนฐานของการมีจิตสํานึกสาธารณะ เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม มีแนวทางการแก้ปัญหาและการตอบสนองความต้องการที่จําเป็นต่อปัญหาและคนในชุมชน มีการจัดการทุนและเทคโนโลยีของชุมชนอย่างเหมาะสมบนฐานภูมิปัญญาและวัฒนธรรมท้องถิ่น ทั้งมีการกำหนดข้อตกลง กฎกติกาและระเบียบต่าง ๆ เพื่อให้เกิดการบริหารจัดการและใช้ประโยชน์จากทุนต่าง ๆ ของชุมชนอย่างยั่งยืน 3) นำเสนอการศึกษาต้นแบบการเมืองภาคพลเมืองในการจัดการตนเองเพื่อพัฒนาพื้นที่จัดงานพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พบว่า เป็นการนำเสนอโดยใช้กระบวนทัศน์ใหม่ New Paradigm ขับเคลื่อนด้วย “การเมืองภาคพลเมือง” สู่ “การจัดการตนเอง” ใน 3 เวที คือ 1. การนำเสนอในเวทีภาครัฐ (ระดับจังหวัด) ประชุมคณะทำงานอำนวยการจัดงานมหกรรมพืชสวนโลก จังหวัดอุดรธานี พ.ศ.2569 2. การนำเสนอในเวทีบูรณาการภาครัฐและเอกชน งานแถลงข่าวงานมหกรรมพืชสวนโลกจังหวัดอุดรธานี พ.ศ.2569 (ระดับประเทศ) และ 3. การนำเสนอในเวที 3 ฝ่าย ภาครัฐ ภาคเอกชนและภาคประชาสังคม ผ่านกลไกสื่อสารมวลชนเปิดเวทีสาธารณะเชื่อมโยงกลไกรับฟังความคิดเห็นผ่านสื่อสารมวลชน รายการเจาะสนามข่าวสัญจร : ไทยพีบีเอส (ระดับการเชื่อมโยงเชิงบูรณาการ) เพื่อเชื่อมโยงกลไกเวทีสาธารณะให้เกิดการบูรณาการทุกระดับในเชิงรูปธรรมที่ชัดเจน